Lekcja otwarta Latowicz - słów kilka...

Jak poznać, co jest dobre? - ileż razy stajemy wobec konieczności odpowiedzi na to  pytanie w różnych sytuacjach życia codziennego, doświadczając przy tym niejednokrotnie rozterek moralnych i wystawiając na próbę swoją roztropność  - jedną z kardynalnych  cnót chrześcijanina.

Za  każdym niemal razem odwołujemy się do sumienia i w oparciu o nie najczęściej dokonujemy wyborów według nas najwłaściwszych, nie unikając przy tym dylematów. Ileż to razy decyzje zarówno nasze jak  i osób  funkcjonujących w przestrzeni publicznej, opierają się na zwyczajowym - wydaje mi się,... albo ogólnie przyjęte jest,... W permanentnym  pośpiechu współczesnego świata, tylko nieliczni  znajdują czas i chęć by  zagłębić się w tę jakże ważną sferę naszego życia.

Przybliżenia tej kwestii, zarówno swoim uczniom jak i naszej katechetycznej braci, podjął się Ks. Mateusz Szewczyk, podczas otwartej lekcji religii w kl. II Gimnazjum im. Kardynała  Stefana Wyszyńskiego w ZS w Latowiczu. Temat lekcji: Jak poznać, co jest dobre?.  Wydarzenie miało miejsce 6 listopada 2015 r. wpisując  się w kalendarz  działań związanych z realizacją projektu Wiara szuka zrozumienia. 

- Czym kierują się ludzie podejmując decyzje? - to pytanie zainicjowało pracę nad tematem poprzez metodę burzy mózgów. Młodzież w sposób zupełnie naturalny  wskazała w pierwszej kolejności  na dobre wzorce, które stanowią niejako pierwotne odniesienie dla działań naśladowczych człowieka, szczególnie w dzieciństwie. Wśród odpowiedzi pojawiło się  oczywiście sumienie wraz z definicją, której kontynuacją było nagranie prezentujące fragment homilii  Św. Jana Pawła II: Być człowiekiem sumienia (Skoczów, 22 maja 1995 r.). Papież kolejny raz przypomniał wówczas o potrzebie wymagania od siebie, o trudnej umiejętności nazywania dobra dobrem a zła złem oraz o odwadze w sprawach publicznych. To podczas tej homilii padły znamienne i jakże aktualne słowa: Polska woła dzisiaj nade wszystko o ludzi sumienia! (...) Czas próby polskich sumień trwa!. Uczniowie, na podstawie słuchowiska, zredagowali notatkę własną odpowiadającą na pytanie: Co to znaczy, być człowiekiem sumienia?. Stanowiła ona doskonały punkt wyjścia do pogadanki o jego formowaniu, zrozumienia szerokiego spectrum  a tym samym umiejętności zdefiniowania  sumienia prawidłowego, błędnego, pewnego czy wątpliwego.  

Ks. Mateusz wyjaśnił,  podkreślając zdecydowanie, oczywistą i nadrzędną rolę Prawdy i Objawienia w rozpoznaniu i kształtowaniu sumienia prawego i pewnego. Jako szczególne czynniki, chciałoby się rzec sumieniotwórcze, wymienił sakramenty, szczególnie: Eucharystię oraz Pokutę i Pojednanie. Jakież było  zaskoczenie wielu uczestników zajęć gdy m. in. dowiedzieli się, iż Św. Jan Paweł II spowiadał się  raz w tygodniu.  Spontanicznie   pojawiły  się wówczas   refleksje  uczniów dotyczące ich praktyk w tej sferze.

Niezwykle istotnym elementem zajęć był wykład odwołujący się do istoty sumienia i sporów o nie w kontekście funkcjonowania przestrzeni publicznej. Pojawiło się wówczas złożone pojęcie neutralności światopoglądowej jako postawy w pewnym sensie lansowanej i  niejednokrotnie oczekiwanej społecznie, w celu uproszczenia wyborów, które ze swej  natury są niezwykle złożone. To wówczas dochodzi  najczęściej  do deformacji sumienia nie tylko w rozumieniu  indywidualnym ale i publicznym, społecznym.  Prowadzi to często do relatywizmu etycznego oraz moralnego i wypaczenia wzorców, których oczekuje młodzież, jak  już wspomniała na początku zajęć. Odwołano się wówczas do kilku  wyrazistych przykładów wierności prawemu sumieniu  i  tych  polegających na  odrzuceniu go w imię źle pojętego dobra ogółu. Pojawiła się  też wyraźna zachęta by być wiernym swojemu prawemu sumieniu i zrozumieć z ufnością, że  to wyraźny głos Boga w człowieku, który mówi co jest dobre a co złe.  Oszczędzi to  niejednokrotnie  trudnych wyborów i moralnych dylematów.  

Prawda ta jest szczególnie istotna, biorąc pod uwagę fakt, że młodzi uczestnicy zajęć przygotowują się intensywnie do przyjęcia Sakarmentu Bierzmowania a przed nimi oczywiście wiele jeszcze ważkich  decyzji do rozstrzygnięcia w sumieniu, którego istotę bez wątpienia przybliżyły im  zrelacjonowane wyżej zajęcia.

Należy  podkreślić, że na wszystkich etapach ich wspólnej pracy panowała atmosfera życzliwości, zrozumienia i  zaufania oraz wspólnego dążenia do osiągnięcia wytyczonych wcześniej celów. Analizie tematu towarzyszyła prezentacja multimedialna, niezwykle wymowna i prosta zarazem, która zyskała szczere uznanie  obserwatorów,  a  której rolę trudno przecenić w prowadzeniu uczestników przez to złożone zagadnienie. 

Oczywistym jest, że to klasyczny przykład tematu rzeki a zakres jego realizacji  miał  charakter propedeutyczny i  z pewnością  niejednokrotnie będzie jeszcze analizowany,  ale poprzez dobór właściwych metod, form pracy i środków przekazu, Ks. Mateuszowi i Jego uczniom udało się  odnaleźć właściwą drogę  ku odpowiedzi  na kluczowe tego dnia pytanie: Jak poznać, co jest dobre?.  

Trawestując temat naszego projektu: Wiara szuka zrozumienia każdy z nas zawsze znajdzie na nie odpowiedź  i  zrozumie gdy szuka z wiarą...  :) 

Małgorzata Wardzyńska-Soćko

Data publikacji: 
08.11.2015